Du lịch · Ẩm thực · Văn hoá Việt Nam
LaziVoyage
Menu

Dòng chảy lịch sử

Sử Việt qua những dấu mốc

Tra cứu các giai đoạn, nhân vật, sự kiện và nguồn tư liệu về lịch sử Việt Nam.

687 sự kiện · Trang 12 / 35

1635–1648

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời chúa Nguyễn Phúc Lan

Con trai của Nguyễn Phúc Nguyên

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Lan
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Nguồn
Các triều đại phong kiến Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1638

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Mạc Kính Vũ nối quyền Mạc Kính Khoan

Mạc Kính Vũ, còn được chép là Kính Hoàn, là con và người kế tục Kính Khoan. Sau khi cha mất, ông xưng vương, dùng niên hiệu Thuận Đức và không tiếp tục quan hệ triều cống như trước.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Vũ
Niên hiệu
Thuận Đức
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị; Ngoại giao
Địa điểm
Cao Bằng
Nguồn
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, quyển II, phần IV, chương V, mục 2; bản số hóa — https://vi.wikisource.org/wiki/Việt_Nam_sử_lược/Quyển_II/1971/Phần_IV/Chương_V Thế thứ các triều vua Việt Nam, bản đăng trên website Đại học Cần Thơ, mục nhà Mạc — https://se.ctu.edu.vn/hoat-dong-su/tu-lieu-lich-su/677-the-thu-cac-trieu-vua-viet-nam.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1638–1677

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời Mạc Kính Vũ theo niên biểu phổ biến

Mạc Kính Vũ là con Kính Khoan. Khung 1638–1677 theo niên biểu phổ biến; nghiên cứu tư liệu Trung Quốc nêu khả năng chuyển quyền cho Mạc Nguyên Thanh năm 1661. FALSE do thời hạn cầm quyền và niên hiệu chưa thống nhất.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Vũ
Niên hiệu
Thuận Đức (mốc kết thúc còn tranh luận)
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Cao Bằng
Nguồn
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Nhà Mạc — https://vietnamtourism.vn/index.php/about/items/1963 Thế thứ các triều vua Việt Nam, bản đăng trên website Đại học Cần Thơ, mục nhà Mạc — https://se.ctu.edu.vn/hoat-dong-su/tu-lieu-lich-su/677-the-thu-cac-trieu-vua-viet-nam.html Chu Xuân Giao, Nghiên cứu nhà Mạc thời kỳ hậu Cao Bằng (bản đăng lại) — https://mactoc.com/nghien-cuu-nha-mac-thoi-ky-hau-cao-bang-chu-xuan-giao-572/
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1643–1649

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời vua Lê Chân Tông

Con trưởng của Lê Thần Tông

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Chân Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1644

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Lê–Trịnh tiến đánh Cao Bằng năm 1644

Lực lượng Lê–Trịnh tiến đánh Cao Bằng nhưng chưa chấm dứt được thế lực Mạc. Chỉ ghi năm của chiến dịch.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Vũ; đối phương: Trịnh Tráng
Niên hiệu
Thuận Đức
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Cao Bằng
Nguồn
Chu Xuân Giao, Nghiên cứu nhà Mạc thời kỳ hậu Cao Bằng (bản đăng lại) — https://mactoc.com/nghien-cuu-nha-mac-thoi-ky-hau-cao-bang-chu-xuan-giao-572/
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1648

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Cuộc giao chiến lớn giữa Trịnh và Nguyễn

Quân Trịnh tiếp tục tiến công Đàng Trong nhưng không thể tiêu diệt lực lượng Nguyễn, trong khi hệ thống phòng thủ phía Nam ngày càng được củng cố.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Trịnh Tráng / Nguyễn Phúc Tần
Niên hiệu
Phúc Thái
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Quảng Bình
Nguồn
Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1648–1687

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời chúa Nguyễn Phúc Tần

Con trai của Nguyễn Phúc Lan

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Tần
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Nguồn
Các triều đại phong kiến Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1649–1662

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời vua Lê Thần Tông quay lại nắm quyền

Cùng một vua Lê Thần Tông; trở lại ngôi sau khi con là Chân Tông mất

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Thần Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1653

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Quân Nguyễn tiến ra phía Bắc, chiếm một phần Nghệ An

Trong một trong những chiến dịch lớn của cuộc phân tranh, quân Nguyễn tiến ra Bắc và chiếm giữ một số huyện Nghệ An trong thời gian nhất định.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Trịnh Tạc / Nguyễn Phúc Tần
Niên hiệu
Thịnh Đức
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Nghệ An
Nguồn
Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1653–1682

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời chúa Trịnh Tạc

Con trai của Trịnh Tráng

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Trịnh Tạc
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1653

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Đàng Trong mở rộng về phía Nam

Sau các chiến dịch với Champa, chính quyền Nguyễn tiếp tục mở rộng quyền kiểm soát về phía Nam.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Tần
Niên hiệu
Thịnh Đức
Loại sự kiện
Lãnh thổ
Địa điểm
Phú Yên - Khánh Hòa
Nguồn
Sử liệu nhà Nguyễn; nghiên cứu lịch sử
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1653

4.2. Champa

Champa mất vùng Kauthara vào tay chúa Nguyễn

Sau chiến tranh, chính quyền Nguyễn tổ chức dinh Thái Khang cùng các đơn vị hành chính tại vùng chiếm được. Quyền lực Chăm tiếp tục thu hẹp về phía Panduranga. Mốc này cần phân biệt với việc chiếm Panduranga cuối thế kỷ XVII.

Thông tin & nguồn
Vương triều
4.2. Champa
Người trị vì
Bà Tấm, tên theo sử Việt
Niên hiệu
—
Tên nước
Champa
Loại sự kiện
Quân sự; Lãnh thổ; Hành chính
Địa điểm
Kauthara, vùng Khánh Hòa
Nguồn
Chu Đình Lộc và Hồ Hải Hưng, nghiên cứu Kauthara–Champa thế kỷ XVII
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1661

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Trịnh tiếp tục đại quân tiến vào Đàng Trong

Quân Trịnh tiếp tục tấn công hệ thống phòng thủ Nguyễn nhưng không đạt mục tiêu quyết định.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Trịnh Tạc / Nguyễn Phúc Tần
Niên hiệu
Vĩnh Thọ
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Quảng Bình
Nguồn
Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1661–1681

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Mạc Nguyên Thanh trong niên biểu tư liệu Trung Quốc

Theo nghiên cứu Chu Xuân Giao dẫn Ngưu Quân Khải, Nguyên Thanh là con Kính Vũ, nhận quyền năm 1661; sau 1677 lưu vong. Niên biểu này khác sử Việt phổ biến nên giữ FALSE, không coi là kết luận thống nhất.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Nguyên Thanh
Niên hiệu
Vĩnh Xương (theo niên biểu được dẫn)
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị; Ngoại giao
Địa điểm
Cao Bằng; sau 1677 ở đất Thanh
Nguồn
Chu Xuân Giao, Nghiên cứu nhà Mạc thời kỳ hậu Cao Bằng (bản đăng lại) — https://mactoc.com/nghien-cuu-nha-mac-thoi-ky-hau-cao-bang-chu-xuan-giao-572/
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1663–1671

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời vua Lê Huyền Tông

Con trai của Lê Thần Tông, em của Chân Tông

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Huyền Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1667

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Lê–Trịnh chiếm Cao Bằng năm 1667

Trịnh Tạc đưa quân chiếm Cao Bằng, buộc lực lượng Mạc rút sang đất Thanh và đặt quan cai trị. Đây chưa phải lần kết thúc cuối cùng vì họ Mạc sau đó trở lại.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Huyền Tông (vua); Trịnh Tạc (thực quyền)
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự; Hành chính
Địa điểm
Cao Bằng
Nguồn
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, quyển II, phần IV, chương V, mục 2; bản số hóa — https://vi.wikisource.org/wiki/Việt_Nam_sử_lược/Quyển_II/1971/Phần_IV/Chương_V Báo Cao Bằng, Chuyện về hai danh tướng cuối thế kỷ XVII trên đất Cao Bằng — https://baocaobang.vn/Chuyen-ve-hai-danh-tuong-cuoi-the-ky-XVII-tren-dat-Cao-Bang-36863.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1669

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Lê–Trịnh trả bốn châu Cao Bằng cho họ Mạc

Sau sự can thiệp ngoại giao của nhà Thanh, Lê–Trịnh trả cho họ Mạc bốn châu Thạch Lâm, Quảng Uyên, Thượng Lang và Hạ Lang. Sự kiện được đối chiếu; tên thủ lĩnh Mạc trong các truyền thống sử liệu chưa thống nhất.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Trịnh Tạc; phía Mạc có vấn đề dị danh người đứng đầu
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Ngoại giao; Lãnh thổ
Địa điểm
Bốn châu thuộc trấn Cao Bằng; Thăng Long
Nguồn
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, quyển II, phần IV, chương V, mục 2; bản số hóa — https://vi.wikisource.org/wiki/Việt_Nam_sử_lược/Quyển_II/1971/Phần_IV/Chương_V Báo Cao Bằng, Chuyện về hai danh tướng cuối thế kỷ XVII trên đất Cao Bằng — https://baocaobang.vn/Chuyen-ve-hai-danh-tuong-cuoi-the-ky-XVII-tren-dat-Cao-Bang-36863.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1672–1675

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời vua Lê Gia Tông

Con trai của Lê Thần Tông, em của Lê Huyền Tông

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Gia Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1672

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Chiến tranh Trịnh - Nguyễn kết thúc, sông Gianh trở thành giới tuyến

Sau nhiều thập niên giao chiến và không bên nào tiêu diệt được bên kia, hai tập đoàn Trịnh - Nguyễn ngừng chiến. Sông Gianh trở thành giới tuyến thực tế giữa Đàng Ngoài và Đàng Trong.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Trịnh Căn / Nguyễn Phúc Tần
Niên hiệu
Dương Đức
Loại sự kiện
Quân sự / Chính trị
Địa điểm
Sông Gianh, Quảng Bình
Nguồn
Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam; Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Hội An Heritage
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1673

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Kết thúc chiến tranh Trịnh-Nguyễn, sông Gianh trở thành giới tuyến

Sau thất bại năm 1672, quân Trịnh rút về Bắc. Từ đó hai bên ngừng chiến, lấy khu vực sông Gianh làm giới tuyến trên thực tế giữa Đàng Ngoài và Đàng Trong. Hai chính quyền tiếp tục tồn tại riêng biệt dưới danh nghĩa cùng thuộc nhà Lê.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Gia Tông / Trịnh Tạc / Nguyễn Phúc Tần
Niên hiệu
Gia Thái
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Sông Gianh - Quảng Bình
Nguồn
Cổng thông tin Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài; Thanh Niên - Lịch triều tạp kỷ
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

Dữ liệu từ bảng công khai của Lazi Voyage; được lưu cùng website để tra cứu ổn định.