Tra cứu các giai đoạn, nhân vật, sự kiện và nguồn tư liệu về lịch sử Việt Nam.
687 sự kiện · Trang 13 / 35
1674
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Trịnh Căn được phong Nguyên soái
Trịnh Căn, con Trịnh Tạc, được phong Nguyên soái, trở thành nhân vật quyền lực quan trọng của chính quyền Lê-Trịnh và sau đó kế vị cha làm chúa.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Hy Tông / Trịnh Tạc / Trịnh Căn
Niên hiệu
Gia Thái
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Thăng Long
Nguồn
Cổng thông tin Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1676–1704
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời vua Lê Hy Tông
Con trai của Lê Thần Tông, em của Gia Tông; sinh sau khi cha mất
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Hy Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1677
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Lê–Trịnh đánh bại căn cứ Mạc ở Cao Bằng
Quân Lê–Trịnh, với các tướng Đinh Văn Tả, Nguyễn Hữu Đăng và những tướng khác, đánh bại căn cứ Mạc. Mốc 1677 thường dùng để kết thúc giai đoạn cát cứ Cao Bằng; không đồng nghĩa toàn bộ hậu duệ bị tiêu diệt. Không dùng các tháng chưa quy đổi.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Hy Tông (vua); Trịnh Tạc (thực quyền)
Niên hiệu
Vĩnh Trị
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự; Chính trị
Địa điểm
Cao Bằng; các tuyến tiến quân từ Thái Nguyên và Lạng Sơn
Nguồn
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Nhà Mạc — https://vietnamtourism.vn/index.php/about/items/1963
Báo Cao Bằng, Chuyện về hai danh tướng cuối thế kỷ XVII trên đất Cao Bằng — https://baocaobang.vn/Chuyen-ve-hai-danh-tuong-cuoi-the-ky-XVII-tren-dat-Cao-Bang-36863.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1677
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Truyền thuyết hoàng hậu và công chúa trầm mình
Một bản kể gắn hoàng hậu Đinh Thị Thành cùng các công chúa Cao Tiên, Hoa Dung với việc trầm mình khi quân Mạc thất thế. Năm 1677 là mốc bối cảnh của truyền thuyết; tên người, quan hệ và diễn biến chưa đủ chứng cứ để xác nhận.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Vũ theo truyền thuyết
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Văn hóa; Tôn giáo
Địa điểm
Sông Dẻ Rào và không gian thờ tự liên quan ở Cao Bằng
Nguồn
Báo Cao Bằng, Đại vương Đinh Văn Tả và di sản lượn Nàng Hai — https://baocaobang.vn/Dai-vuong-Dinh-Van-Ta-va-di-san-luon-Nang-Hai-36211.html
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1677–1683
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Truyền thuyết Tuyết Lan và Đinh Văn Tả
Công chúa Tuyết Lan, còn gọi Tiên Giao, được chuyện kể địa phương gắn với Đinh Văn Tả và sinh hoạt hát Nàng Hai ở Tiên Thành. Khoảng 1677–1683 chỉ bối cảnh cuối thời Mạc, không phải niên đại xác nhận chuyện tình hay nguồn gốc lễ hội.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Thủ lĩnh Mạc giai đoạn cuối; tên gọi còn khác biệt giữa nguồn
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Văn hóa; Xã hội
Địa điểm
Tiên Thành – Phục Hòa, Cao Bằng
Nguồn
Báo Cao Bằng, Đại vương Đinh Văn Tả và di sản lượn Nàng Hai — https://baocaobang.vn/Dai-vuong-Dinh-Van-Ta-va-di-san-luon-Nang-Hai-36211.html
Địa lí – Lịch sử tỉnh Cao Bằng, phần lễ hội Nàng Hai — https://sachdientu.tuyengiaocaobang.vn/uploads/thuviensach/dia-li-lich-su-tinh-cao-bang.pdf
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1677–1683
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Giả thuyết nhà Mạc tiếp tục cố thủ tại Phục Hòa
Có nguồn địa phương kéo dài hoạt động tại Phục Hòa đến 1683, nguồn kiểm kê ghi 1685; nghiên cứu khác nhấn mạnh lưu vong sau 1677. Dùng 1677–1683 để ghi nhận một giả thuyết, chưa xác nhận thời gian kiểm soát thành liên tục.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Vũ theo một số tài liệu địa phương
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự; Chính trị
Địa điểm
Thành Phục Hòa; vùng biên Cao Bằng
Nguồn
Báo Cao Bằng, Trấn Cao Bằng xưa – tỉnh Cao Bằng nay, thời Mạc — https://baocaobang.vn/-36073.html
Danh mục kiểm kê di tích Cao Bằng 2024, mục thành Phục Hòa — https://lichsu.caobang.gov.vn/uploads/thuviensach/2danh-muc-kiem-ke-di-tich-2024.pdf
Chu Xuân Giao, Nghiên cứu nhà Mạc thời kỳ hậu Cao Bằng (bản đăng lại) — https://mactoc.com/nghien-cuu-nha-mac-thoi-ky-hau-cao-bang-chu-xuan-giao-572/
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1679
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nhóm người Hoa Minh lưu vong vào Đàng Trong
Sau khi nhà Minh sụp đổ và nhà Thanh củng cố quyền lực, một nhóm quan quân Minh do Dương Ngạn Địch và Trần Thượng Xuyên dẫn đầu, khoảng 3.000 người cùng thuyền bè, đến xin cư trú tại Đàng Trong. Chúa Nguyễn cho họ vào khai phá vùng Đông Phố, Mỹ Tho và Đồng Nai.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Tần
Niên hiệu
Chính Hòa
Loại sự kiện
Di dân / Kinh tế
Địa điểm
Đà Nẵng - Đồng Nai - Mỹ Tho
Nguồn
Việt Nam Sử Lược - Wikisource; Thư viện Đồng Nai
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1679–1680
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Hình thành các trung tâm người Hoa ở Đồng Nai và Mỹ Tho
Người Hoa di cư cùng cư dân địa phương phát triển các khu vực buôn bán và khai phá. Cù Lao Phố và Mỹ Tho dần trở thành những trung tâm thương mại quan trọng của Đàng Trong ở phía Nam.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Tần
Niên hiệu
Chính Hòa
Loại sự kiện
Đô thị / Thương mại
Địa điểm
Cù Lao Phố - Biên Hòa; Mỹ Tho
Nguồn
Thư viện Đồng Nai
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1682
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Trịnh Tạc qua đời, Trịnh Căn lên ngôi chúa
Trịnh Tạc qua đời sau 29 năm giữ ngôi chúa. Trịnh Căn kế vị và trở thành một trong những chúa Trịnh có thời gian cầm quyền dài nhất.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Hy Tông / Trịnh Căn
Niên hiệu
Chính Hòa
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Thăng Long
Nguồn
Cổng thông tin Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1682–1709
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Trịnh Căn
Con trai của Trịnh Tạc
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Trịnh Căn
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1682–1709
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời kỳ Trịnh Căn củng cố chính quyền Đàng Ngoài
Trịnh Căn duy trì bộ máy Lê-Trịnh trong thời kỳ không còn chiến tranh lớn với Đàng Trong. Đây là giai đoạn tương đối ổn định trước những biến động xã hội mạnh hơn trong thế kỷ XVIII.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Hy Tông / Trịnh Căn
Niên hiệu
Chính Hòa / Vĩnh Trị / Chính Hòa
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Thăng Long
Nguồn
Cổng thông tin Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1682
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Lê Thì Hải xin lập đền Vua Lê tại Na Lữ
Tài liệu di tích ghi năm Chính Hòa 3, Lê Thì Hải xin sửa phần cung điện, thành cũ tại Na Lữ làm nơi thờ Lê Thái Tổ. Mốc này phản ánh sự chuyển đổi chức năng di tích sau thời Mạc; chưa xác định ngày trong năm.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Hy Tông; Trịnh Tạc/Trịnh Căn chuyển giao trong năm
Niên hiệu
Chính Hòa
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Tôn giáo; Chính trị
Địa điểm
Na Lữ – Đền Vua Lê; khu vực Hoàng Tung trong nguồn
Nguồn
Tài liệu tuyên truyền di tích huyện Hòa An, mục Đền Vua Lê — https://lichsu.caobang.gov.vn/uploads/thuviensach/1tuyen-truyen-di-tich-huyen-hoa-an-13x19cm.pdf
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1683
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nhà Thanh giao trả nhóm người thuộc lực lượng Mạc
Nghiên cứu dẫn sử liệu ghi 350 người thuộc lực lượng Mạc được giao trả từ Quảng Tây năm 1683. Đây là sự kiện hậu Cao Bằng, không phải bằng chứng chính quyền Mạc kiểm soát Cao Bằng liên tục đến năm ấy.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Hy Tông (vua); Trịnh Căn (thực quyền)
Niên hiệu
Chính Hòa
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Ngoại giao; Xã hội
Địa điểm
Quảng Tây – Lạng Sơn
Nguồn
Chu Xuân Giao, Nghiên cứu nhà Mạc thời kỳ hậu Cao Bằng (bản đăng lại) — https://mactoc.com/nghien-cuu-nha-mac-thoi-ky-hau-cao-bang-chu-xuan-giao-572/
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1687–1691
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Nguyễn Phúc Trăn
Nguyễn Phúc Thái/Trăn, con trai của Nguyễn Phúc Tần
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Trăn
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Nguồn
Các triều đại phong kiến Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1691–1725
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Nguyễn Phúc Chu
Con trưởng của Nguyễn Phúc Trăn (Nguyễn Phúc Thái). Nguyễn Phúc Chu (con cả của Nguyễn Phúc Trăn) lên ngôi chúa năm 1691 khi mới 17 tuổi, trở thành vị chúa Nguyễn thứ sáu. Thời kỳ của ông chứng kiến sự mở rộng mạnh mẽ của Đàng Trong về phía Nam và quá trình tổ chức hành chính ở Nam Bộ.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Chu
Niên hiệu
Chính Hòa / Vĩnh Thịnh
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Địa điểm
Phú Xuân
Nguồn
VnExpress - Nguyễn Phúc Chu
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1692–1693
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Chiến tranh với Chiêm Thành và sáp nhập vùng Bình Thuận
Quân Nguyễn tiến đánh Chiêm Thành. Sau các biến động quân sự và chính trị, vùng đất Chiêm Thành còn lại bị đặt dưới quyền kiểm soát của chúa Nguyễn; năm 1693 lập trấn Thuận Thành, sau đó tổ chức lại thành phủ Bình Thuận.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Chu
Niên hiệu
Chính Hòa
Loại sự kiện
Quân sự / Lãnh thổ
Địa điểm
Panduranga - Bình Thuận
Nguồn
Báo Đồng Nai - Biên Hòa trước và ở thời điểm 1698
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1692–1693
4.2. Champa
Quân Nguyễn đánh Panduranga và bắt Po Saut
Xung đột dẫn đến thất bại của Po Saut và sự can thiệp trực tiếp của chính quyền Nguyễn. Tên Thuận Thành xuất hiện trong quá trình tổ chức lại vùng Chăm. Những điều chỉnh sau đó cho thấy quyền cai trị bản địa chưa bị xóa bỏ hoàn toàn.
Thông tin & nguồn
Vương triều
4.2. Champa
Người trị vì
Po Saut — Bà Tranh
Niên hiệu
—
Tên nước
Champa
Loại sự kiện
Quân sự; Chính trị
Địa điểm
Panduranga; Phan Rang–Phan Rí
Nguồn
Danny Wong Tze Ken, Vietnam–Champa Relations, Kyoto Review
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1693–1694
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thiết lập đơn vị hành chính Thuận Thành - Bình Thuận
Sau cuộc chiến với Chiêm Thành, chúa Nguyễn tổ chức lại vùng đất mới thành các đơn vị hành chính thuộc Đàng Trong. Đây là một bước trong quá trình mở rộng lãnh thổ về phía Nam.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Chu
Niên hiệu
Chính Hòa
Loại sự kiện
Hành chính / Lãnh thổ
Địa điểm
Bình Thuận
Nguồn
Báo Đồng Nai
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1694–1697
4.2. Champa
Định hình cơ chế phiên thuộc Thuận Thành
Sau các cuộc nổi dậy, chúa Nguyễn giao quyền quản lý người Chăm cho Kế Bà Tử. Việc tổ chức phủ Bình Thuận năm 1697 tạo cơ chế quản lý đan xen. Khoảng năm này biểu thị nhiều bước điều chỉnh, không phải một ngày duy nhất thành lập chế độ tự trị.
Thông tin & nguồn
Vương triều
4.2. Champa
Người trị vì
Po Saktiraydapatih — Kế Bà Tử
Niên hiệu
—
Tên nước
Champa
Loại sự kiện
Chính trị; Hành chính
Địa điểm
Thuận Thành và phủ Bình Thuận
Nguồn
Kyoto Review: quan hệ Việt–Champa; Đổng Thành Danh: phiên quốc Panduranga–Thuận Thành
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1698
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nguyễn Hữu Cảnh kinh lược Đồng Nai - Gia Định
Chúa Nguyễn Phúc Chu sai Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược vùng Nam Bộ. Ông lập phủ Gia Định, lấy Đồng Nai làm huyện Phước Long và dựng dinh Trấn Biên, đồng thời lấy vùng Sài Gòn làm huyện Tân Bình và dựng dinh Phiên Trấn. Đây là một trong những mốc quan trọng nhất trong quá trình hình thành hệ thống hành chính của Nam Bộ.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Chu
Niên hiệu
Chính Hòa
Loại sự kiện
Hành chính / Lãnh thổ
Địa điểm
Đồng Nai - Sài Gòn
Nguồn
VietnamPlus - Lịch sử tỉnh Đồng Nai; Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển; Thư viện Đồng Nai
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
Dữ liệu từ bảng công khai của Lazi Voyage; được lưu cùng website để tra cứu ổn định.
