Tra cứu các giai đoạn, nhân vật, sự kiện và nguồn tư liệu về lịch sử Việt Nam.
687 sự kiện · Trang 11 / 35
1593–1677
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thành Lũng Hoàng thuộc hệ thống hậu cứ nhà Mạc
Tư liệu địa phương ghi Lũng Hoàng trên dãy Lam Sơn là hậu cứ của nhà Mạc. Khung 1593–1677 chỉ thời kỳ liên hệ với chính quyền Mạc; chưa xác định được năm xây thành hoặc thời gian sử dụng liên tục.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Các thủ lĩnh Mạc ở Cao Bằng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Lũng Hoàng – dãy Lam Sơn; khu vực Hồng Việt, Hòa An trong nguồn
Nguồn
Báo Cao Bằng, Trấn Cao Bằng xưa – tỉnh Cao Bằng nay, bài 16 (19/09/2019) — https://baocaobang.vn/Tran-Cao-Bang-xua-tinh-Cao-Bang-nay-36071.html
Dự thảo Tài liệu giáo dục địa phương Cao Bằng lớp 10, phần nhà Mạc (dẫn Đại Việt sử ký toàn thư) — https://lienhiephoi.caobang.gov.vn/vi/laws/detail/Du-thao-tai-lieu-giao-duc-dia-phuong-tinh-Cao-Bang-lop-10-11/?download=1&id=0
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1593–1677
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nhà Mạc tu bổ và sử dụng thành Phục Hòa
Thành Phục Hòa thuộc mạng lưới thành lũy được nhà Mạc tu bổ, sử dụng tại Cao Bằng. Khoảng năm chỉ bối cảnh nghiên cứu trước thất thủ 1677, không khẳng định năm xây thành hoặc mốc kết thúc mọi hoạt động tại đây.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Các thủ lĩnh Mạc ở Cao Bằng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự; Lãnh thổ
Địa điểm
Phục Hòa; khu vực Hòa Thuận theo địa danh trong nguồn
Nguồn
Báo Cao Bằng, Trấn Cao Bằng xưa – tỉnh Cao Bằng nay, bài 16 (19/09/2019) — https://baocaobang.vn/Tran-Cao-Bang-xua-tinh-Cao-Bang-nay-36071.html
Danh mục kiểm kê di tích Cao Bằng 2024, mục thành Phục Hòa — https://lichsu.caobang.gov.vn/uploads/thuviensach/2danh-muc-kiem-ke-di-tich-2024.pdf
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1594
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Di huấn của Mạc Ngọc Liễn trước khi mất
Mạc Ngọc Liễn mất, để lời khuyên Kính Cung tránh kéo dài chiến tranh gây khổ dân và không đưa quân Minh vào nước. Tài liệu giáo dục địa phương dẫn Đại Việt sử ký toàn thư. Đây là lời khuyên được sử liệu ghi lại, không đồng nghĩa mọi chính sách sau đó đều làm theo.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung
Niên hiệu
Càn Thống
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị; Ngoại giao
Địa điểm
Vùng hoạt động của lực lượng Mạc ở Đông Bắc
Nguồn
Dự thảo Tài liệu giáo dục địa phương Cao Bằng lớp 10, phần nhà Mạc (dẫn Đại Việt sử ký toàn thư) — https://lienhiephoi.caobang.gov.vn/vi/laws/detail/Du-thao-tai-lieu-giao-duc-dia-phuong-tinh-Cao-Bang-lop-10-11/?download=1&id=0
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1599
Nam - Bắc triều
Trịnh Tùng chính thức trở thành người nắm thực quyền
Trịnh Tùng được phong Bình An Vương và nắm quyền chính trị, quân sự; vua Lê tiếp tục tồn tại nhưng quyền lực thực tế nằm trong phủ chúa Trịnh.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Thế Tông / Trịnh Tùng
Niên hiệu
Quang Hưng
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Thăng Long
Nguồn
Việt Nam sử lược; Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1600–1619
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời vua Lê Kính Tông
Con trai của Lê Thế Tông; Hoàng tử / Thái tử; sau trở thành con rể Trịnh Tùng
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Kính Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1600–1613
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Nguyễn Hoàng
Không thuộc dòng họ Mạc; người sáng lập dòng chúa Nguyễn ở Đàng Trong; Đại thần và võ tướng nhà Lê; con của Nguyễn Kim, được Lê Anh Tông bổ nhiệm Trấn thủ Thuận Hóa năm 1558, sau kiêm Trấn thủ Quảng Nam. Con của Nguyễn Kim, làm quan dưới triều Lê (Lê Trung Hưng)
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Hoàng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1600
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Mạc Kính Cung trở lại Thăng Long
Nhân biến động trong lực lượng Lê–Trịnh, Kính Cung trở lại Thăng Long rồi bị đánh bật. Sự kiện cho thấy thế lực Mạc sau 1592 vẫn tìm cách phục hồi ở đồng bằng. Chỉ ghi năm, không suy từ tháng âm lịch thành tháng dương lịch.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung; đối phương: Lê Kính Tông, Trịnh Tùng
Niên hiệu
Càn Thống
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự; Chính trị
Địa điểm
Thăng Long; tuyến Lạng Sơn – Bắc Bộ
Nguồn
Hồ Bạch Thảo, Lịch sử Việt Nam thời tự chủ – Lê Kính Tông, trích dịch và đối chiếu Toàn thư/Cương mục — https://nghiencuulichsu.com/2024/09/04/lich-su-viet-nam-thoi-tu-chu-le-kinh-tong/
Nguyễn Thị Chân Quỳnh, Lối xưa xe ngựa, phần niên biểu, tr. 123 — https://www.vietnamvanhien.net/LoiXuaXeNguaNTCQ.pdf
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1611
4.2. Champa
Chúa Nguyễn lấy đất lập phủ Phú Yên
Nguyễn Hoàng sai Văn Phong tiến quân; sau chiến dịch, chính quyền Nguyễn lập phủ Phú Yên với hai huyện Đồng Xuân và Tuy Hòa. Sự kiện mở rộng vùng quản lý trực tiếp của Đàng Trong và thu hẹp không gian chính trị Chăm.
Thông tin & nguồn
Vương triều
4.2. Champa
Người trị vì
Po Nit, theo nguồn dẫn
Niên hiệu
—
Tên nước
Champa
Loại sự kiện
Quân sự; Lãnh thổ; Hành chính
Địa điểm
Vùng Phú Yên
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia: Nguyễn Hoàng
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1611
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Đúc đôi chuông chùa Đà Quận
Tài liệu do Bảo tàng Cao Bằng thu thập xác định đôi chuông đúc năm 1611, gắn với việc nhà Mạc trùng tu chùa. Đây là hiện vật và nguồn văn khắc phục vụ nghiên cứu tôn giáo, kỹ thuật đúc và xã hội thời Mạc. Chưa xác định ngày đúc.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung
Niên hiệu
Càn Thống
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Tôn giáo; Văn hóa
Địa điểm
Chùa Đà Quận (Viên Minh), Cao Bằng
Nguồn
Báo Cao Bằng, Đề nghị công nhận đôi chuông chùa Đà Quận là bảo vật Quốc gia (05/11/2013), dẫn tài liệu Bảo tàng tỉnh — https://baocaobang.vn/De-nghi-cong-nhan-doi-chuong-chua-Da-Quan-la-bao-vat-Quoc-gia-18892.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1613
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nguyễn Phúc Nguyên kế vị Nguyễn Hoàng
Nguyễn Hoàng qua đời, Nguyễn Phúc Nguyên kế vị. Chính quyền họ Nguyễn tiếp tục củng cố bộ máy, quân đội và cơ sở kinh tế ở Đàng Trong.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Nguyên
Niên hiệu
—
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Phú Xuân / Đàng Trong
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1613–1635
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên
Con trai thứ 6 của Nguyễn Hoàng
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Nguyên
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Nguồn
Các triều đại phong kiến Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1619–1643
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời vua Lê Thần Tông
Con trưởng của Lê Kính Tông
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Thần Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1621–1625
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Mạc Kính Khoan xưng hiệu Long Thái
Mạc Kính Khoan là tông thất Mạc, xưng hiệu khi Kính Cung còn sống. Dùng mốc 1621 theo niên biểu chỉnh lý; nguồn khác ghi 1623. Không mặc định ông là con Kính Cung. FALSE do mốc bắt đầu còn bất đồng.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Khoan
Niên hiệu
Long Thái
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Cao Bằng; Thái Nguyên
Nguồn
Chu Xuân Giao, Nghiên cứu nhà Mạc thời kỳ hậu Cao Bằng (bản đăng lại) — https://mactoc.com/nghien-cuu-nha-mac-thoi-ky-hau-cao-bang-chu-xuan-giao-572/
Thế thứ các triều vua Việt Nam, bản đăng trên website Đại học Cần Thơ, mục nhà Mạc — https://se.ctu.edu.vn/hoat-dong-su/tu-lieu-lich-su/677-the-thu-cac-trieu-vua-viet-nam.html
Nguyễn Thị Chân Quỳnh, Lối xưa xe ngựa, phần niên biểu, tr. 123 — https://www.vietnamvanhien.net/LoiXuaXeNguaNTCQ.pdf
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1623–1652
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Trịnh Tráng
Con trai của Trịnh Tùng
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Trịnh Tráng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1623
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Mạc Kính Khoan tiến xuống Gia Lâm
Nhân lúc họ Trịnh biến động quyền lực, Kính Khoan đưa quân xuống Gia Lâm, sau bị Trịnh Tráng đánh bại và rút về Cao Bằng. Mốc năm được ghi trong niên biểu; không có ngày dương lịch đã kiểm chứng.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Khoan; đối phương: Trịnh Tráng
Niên hiệu
Long Thái
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Cao Bằng – Gia Lâm
Nguồn
Nguyễn Thị Chân Quỳnh, Lối xưa xe ngựa, phần niên biểu, tr. 123 — https://www.vietnamvanhien.net/LoiXuaXeNguaNTCQ.pdf
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1625
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Mạc Kính Cung bị bắt và giết
Trong chiến dịch của Lê–Trịnh, Kính Cung bị bắt và giết. Đây là mốc kết thúc cuộc đời theo niên biểu phổ biến; không tự động giải quyết tranh luận về thời điểm ông ngừng trực tiếp cầm quyền.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung; đối phương: Trịnh Tráng
Niên hiệu
Càn Thống
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự; Chính trị
Địa điểm
Cao Bằng; Thăng Long
Nguồn
Thế thứ các triều vua Việt Nam, bản đăng trên website Đại học Cần Thơ, mục nhà Mạc — https://se.ctu.edu.vn/hoat-dong-su/tu-lieu-lich-su/677-the-thu-cac-trieu-vua-viet-nam.html
Nguyễn Thị Chân Quỳnh, Lối xưa xe ngựa, phần niên biểu, tr. 123 — https://www.vietnamvanhien.net/LoiXuaXeNguaNTCQ.pdf
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1625
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Chuyện Nguyễn Thị Duệ lánh tại chùa Sùng Phúc
Theo bài viết địa phương, Nguyễn Thị Duệ lánh tại chùa Sùng Phúc khi Lê–Trịnh đánh Cao Bằng rồi được đưa về Thăng Long. Tạm dùng năm 1625 theo bản kể; cần đối chiếu tiểu sử Hán Nôm trước khi xác nhận niên đại và diễn biến.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung; đối phương: Trịnh Tráng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Giáo dục; Xã hội; Tôn giáo
Địa điểm
Chùa Sùng Phúc, Hạ Lang; Thăng Long
Nguồn
Báo Cao Bằng, Thăm đền Bà chúa Sao Sa (22/01/2012) — https://baocaobang.vn/Tham-den-Ba-chua-Sao-Sa-19293.html
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1625–1638
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Mạc Kính Khoan giữ Cao Bằng với tước Thông Quốc công
Kính Khoan xin hàng Lê–Trịnh năm 1625, được phong Thái úy Thông Quốc công và tiếp tục giữ Cao Bằng đến khi mất năm 1638. Quan hệ thần phục danh nghĩa không đồng nghĩa bộ máy Mạc địa phương bị xóa bỏ. Không kéo niên hiệu Long Thái suốt giai đoạn này.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Khoan; danh nghĩa thần phục Lê Trung Hưng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị; Ngoại giao; Hành chính
Địa điểm
Cao Bằng
Nguồn
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, quyển II, phần IV, chương V, mục 2; bản số hóa — https://vi.wikisource.org/wiki/Việt_Nam_sử_lược/Quyển_II/1971/Phần_IV/Chương_V
Chu Xuân Giao, Nghiên cứu nhà Mạc thời kỳ hậu Cao Bằng (bản đăng lại) — https://mactoc.com/nghien-cuu-nha-mac-thoi-ky-hau-cao-bang-chu-xuan-giao-572/
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1627
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Chiến tranh Trịnh - Nguyễn bắt đầu
Chúa Trịnh Tráng đưa quân đánh Thuận Hóa, mở đầu chuỗi chiến tranh Trịnh - Nguyễn kéo dài đến 1672.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Thần Tông / Trịnh Tráng / Nguyễn Phúc Nguyên
Niên hiệu
Vĩnh Tộ
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Thuận Hóa - Quảng Bình
Nguồn
Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam; Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1630–1631
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nguyễn xây dựng hệ thống lũy phòng thủ ở Quảng Bình
Để đối phó với quân Trịnh, chúa Nguyễn củng cố hệ thống phòng thủ, trong đó có các lũy ở khu vực Quảng Bình, tạo nên hệ thống phòng ngự rất khó xuyên phá.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Trịnh Tráng / Nguyễn Phúc Nguyên
Niên hiệu
Đức Long
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Quảng Bình
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; nghiên cứu lịch sử quân sự
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
Dữ liệu từ bảng công khai của Lazi Voyage; được lưu cùng website để tra cứu ổn định.
