Du lịch · Ẩm thực · Văn hoá Việt Nam
LaziVoyage
Menu

Dòng chảy lịch sử

Sử Việt qua những dấu mốc

Tra cứu các giai đoạn, nhân vật, sự kiện và nguồn tư liệu về lịch sử Việt Nam.

687 sự kiện · Trang 10 / 35

1545–1570

Nam - Bắc triều

Thời chúa Trịnh Kiểm

Người sáng lập dòng chúa Trịnh; Đại tướng của Lê Trung hưng; con rể Nguyễn Kim, sau khi Nguyễn Kim mất năm 1545 tiếp quản quyền chỉ huy quân đội và chính quyền Nam triều. Con rể Nguyễn Kim, anh rể Nguyễn Hoàng

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Trịnh Kiểm
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Nguồn
Các triều đại phong kiến Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1545

Nam - Bắc triều

Nguyễn Kim qua đời, Trịnh Kiểm nắm binh quyền

Nguyễn Kim bị Dương Chấp Nhất đầu độc. Quyền chỉ huy lực lượng Nam triều chuyển dần sang con rể là Trịnh Kiểm, mở đầu quá trình họ Trịnh nắm thực quyền bên cạnh vua Lê.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Trang Tông
Niên hiệu
Thuận Bình
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Thanh Hóa
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1546–1561

Nam - Bắc triều

Thời Mạc Phúc Nguyên

Con trai của Mạc Phúc Hải

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Phúc Nguyên
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1548–1556

Nam - Bắc triều

Thời vua Lê Trung Tông

Con trai trưởng của Lê Trang Tông

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5. Lê sơ
Người trị vì
Lê Trung Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1554–1794

Nam - Bắc triều

Chùa Tây Phương

Chùa Tây Phương có lịch sử lâu đời và trải qua nhiều lần xây dựng. Năm 1554 chùa được xây lại; năm 1632 xây thêm thượng điện, hậu cung và hành lang; năm 1660 tiếp tục xây dựng. Đến năm 1794 dưới thời Tây Sơn, chùa được đại tu toàn diện và mang tên Tây Phương Cổ Tự, tạo nên diện mạo kiến trúc cơ bản còn thấy ngày nay.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Trung Tông; Trịnh Tạc; Quang Trung
Niên hiệu
Thuận Bình; Dương Đức; Quang Trung
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Tôn giáo; Kiến trúc; Nghệ thuật
Địa điểm
Thạch Thất, Hà Nội
Nguồn
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam; Sở VHTT Hà Nội (Du lịch Việt Nam)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1556–1573

Nam - Bắc triều

Thời vua Lê Anh Tông

Không phải con của Lê Trung Tông; thuộc dòng họ Lê, hậu duệ của Lê Trừ - anh Lê Lợi; Tông thất nhà Lê; cháu 5 đời của Lê Trừ; được Trịnh Kiểm tìm và lập làm vua vì Trung Tông không có con

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5. Lê sơ
Người trị vì
Lê Anh Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1558

Nam - Bắc triều

Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa

Nguyễn Hoàng được cử vào trấn thủ Thuận Hóa. Ông xây dựng căn cứ tại Ái Tử và dần tạo dựng một thế lực chính trị - quân sự riêng ở Đàng Trong.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Lê Anh Tông / Nguyễn Hoàng
Niên hiệu
—
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Ái Tử, Thuận Hóa
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1562–1592

Nam - Bắc triều

Thời Mạc Mậu Hợp

Con trưởng của Mạc Phúc Nguyên

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Mậu Hợp
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1570

Nam - Bắc triều

Trịnh Tùng nắm quyền chỉ huy lực lượng họ Trịnh

Trịnh Tùng dần trở thành nhân vật quân sự và chính trị chủ chốt của Nam triều, chuẩn bị cho giai đoạn quyết định đối đầu với nhà Mạc.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Anh Tông / Trịnh Tùng
Niên hiệu
Gia Thái
Loại sự kiện
Chính trị / Quân sự
Địa điểm
Thanh Hóa
Nguồn
Đại Việt sử ký toàn thư
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1570–1623

Nam - Bắc triều

Thời chúa Trịnh Tùng

Con trai của Trịnh Kiểm; Đại tướng / Thế tử, trực tiếp chỉ huy lực lượng Lê - Trịnh; sau chiến thắng năm 1592 trở thành người nắm thực quyền ở Bắc Hà

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Trịnh Tùng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1573–1599

Nam - Bắc triều

Thời vua Lê Thế Tông

Con trai thứ của Lê Anh Tông

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5. Lê sơ
Người trị vì
Lê Thế Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1592

Nam - Bắc triều

Trịnh Tùng chiếm Thăng Long, đánh bại nhà Mạc

Trịnh Tùng đem quân ra Bắc, đánh chiếm Thăng Long và bắt Mạc Mậu Hợp. Nhà Mạc mất quyền kiểm soát kinh đô; chiến tranh Nam - Bắc triều về cơ bản kết thúc.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Mạc Mậu Hợp / Lê Thế Tông / Trịnh Tùng
Niên hiệu
Hồng Ninh / Quang Hưng
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Thăng Long
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; UNESCO
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1592

Nam - Bắc triều

Nhà Mạc mất Thăng Long

Quân Lê–Trịnh chiếm Thăng Long, làm tan rã trung tâm quyền lực Mạc tại đồng bằng. Mốc này mở đầu quá trình lực lượng Mạc chuyển trọng tâm lên miền núi phía Bắc; không phải ngày chấm dứt toàn bộ thế lực họ Mạc. Chỉ xác định năm, chưa quy đổi ngày âm lịch.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Mậu Hợp; đối phương: Lê Thế Tông, Trịnh Tùng
Niên hiệu
Hồng Ninh
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự; Chính trị
Địa điểm
Thăng Long; Bắc Bộ
Nguồn
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Nhà Mạc — https://vietnamtourism.vn/index.php/about/items/1963 Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Nhà Mạc 65 năm — https://scov.gov.vn/dat-nuoc-con-nguoi/tom-tat-bien-nien-su-vn/xix.-nha-mac-65-nam-1527-1592-kinh-do-dong-do-ha-noi-.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1593

Nam - Bắc triều

Vua Lê trở lại Thăng Long

Triều Lê Trung Hưng trở lại Thăng Long. Tuy nhiên quyền lực thực tế ngày càng tập trung vào tay họ Trịnh.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Nam - Bắc triều
Vương triều
5. Lê sơ
Người trị vì
Lê Thế Tông / Trịnh Tùng
Niên hiệu
Quang Hưng
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Thăng Long
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1593

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Mạc Ngọc Liễn lập Mạc Kính Cung

Mạc Kính Cung là con Mạc Kính Điển, được Mạc Ngọc Liễn tôn lập sau thất bại của Mạc Mậu Hợp và Mạc Kính Chỉ. Sự kiện duy trì danh nghĩa triều Mạc. Nguồn chép tháng 3 âm lịch; chưa xác định ngày dương lịch nên để trống Start_Date/End_Date.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung
Niên hiệu
Càn Thống
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Vùng Lạng Sơn; miền Bắc Đại Việt
Nguồn
Mạc Ngọc Liễn, mục tái lập họ Mạc, dẫn Toàn thư — https://nguoikesu.com/nhan-vat/mac-ngoc-lien Thế thứ các triều vua Việt Nam, bản đăng trên website Đại học Cần Thơ, mục nhà Mạc — https://se.ctu.edu.vn/hoat-dong-su/tu-lieu-lich-su/677-the-thu-cac-trieu-vua-viet-nam.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1593–1625

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Thời Mạc Kính Cung sau khi mất Thăng Long

Mạc Kính Cung, con Mạc Kính Điển, được Ngọc Liễn tôn lập, không kế vị cha mình. Bảng dùng khung 1593–1625 phổ biến; niên biểu chỉnh lý có mốc kết thúc sớm hơn. FALSE do thời hạn cầm quyền còn khác biệt, không phủ nhận nhân vật.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung
Niên hiệu
Càn Thống
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Cao Bằng; Lạng Sơn và các địa bàn hoạt động liên quan
Nguồn
Thế thứ các triều vua Việt Nam, bản đăng trên website Đại học Cần Thơ, mục nhà Mạc — https://se.ctu.edu.vn/hoat-dong-su/tu-lieu-lich-su/677-the-thu-cac-trieu-vua-viet-nam.html Chu Xuân Giao, Nghiên cứu nhà Mạc thời kỳ hậu Cao Bằng (bản đăng lại) — https://mactoc.com/nghien-cuu-nha-mac-thoi-ky-hau-cao-bang-chu-xuan-giao-572/
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1593–1625

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Chuyện Nguyễn Thị Duệ dự thi tại Cao Bằng

Nguyễn Thị Duệ được kể đã cải nam trang, đỗ đầu kỳ thi dưới thời Mạc Kính Cung. Bản Thảnh được địa phương liên hệ với khoa thi. Khoảng năm là khung triều vua, không phải thời lượng sự kiện; năm thi và danh hiệu cần kiểm chứng từ văn bia, thư tịch.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung
Niên hiệu
Càn Thống
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Giáo dục; Xã hội
Địa điểm
Bản Thảnh – Cao Bình, Cao Bằng
Nguồn
Báo Cao Bằng, Thăm đền Bà chúa Sao Sa (22/01/2012) — https://baocaobang.vn/Tham-den-Ba-chua-Sao-Sa-19293.html
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1593–1625

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Nhà Mạc trùng tu chùa Đống Lân theo tư liệu địa phương

Tư liệu Phật giáo ghi Mạc Kính Cung cho xây dựng, tu bổ chùa làm nơi sinh hoạt tôn giáo của hoàng gia. Chưa xác định năm và quy mô từng đợt; 1593–1625 là khoảng bối cảnh. FALSE do thiếu đối chiếu hồ sơ di tích và văn khắc.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Mạc Kính Cung
Niên hiệu
Càn Thống
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Tôn giáo; Văn hóa
Địa điểm
Chùa Đống Lân, Cao Bằng
Nguồn
Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Chùa Đống Lân nơi non nước Cao Bằng — https://phatgiao.org.vn/chua-dong-lan-noi-non-nuoc-cao-bang-d18078.html
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1593–1677

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Nhà Mạc sử dụng thành Bản Phủ làm vương phủ

Bản Phủ tại Cao Bình gắn với vương phủ nhà Mạc; khảo cổ xác nhận dấu tích kiến trúc và hiện vật thời phong kiến. 1593–1677 là khung nghiên cứu việc sử dụng di tích, không phải niên đại xây thành chính xác. Không đồng nhất lớp Mạc với truyền thuyết Thục Phán.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Các thủ lĩnh Mạc ở Cao Bằng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị; Hành chính
Địa điểm
Cao Bình – Bản Phủ; khu vực Hưng Đạo theo địa danh trong nguồn
Nguồn
Báo Cao Bằng, Trấn Cao Bằng xưa – tỉnh Cao Bằng nay, bài 16 (19/09/2019) — https://baocaobang.vn/Tran-Cao-Bang-xua-tinh-Cao-Bang-nay-36071.html Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bí ẩn thành Bản Phủ ở Cao Bằng — https://baotanglichsuquocgia.vn/vi/Articles/3091/9754/bi-an-thanh-ban-phu-o-cao-bang.html TTXVN/Báo Tin tức, Nhận thức mới từ cuộc khai quật thành Nà Lữ, thành Bản Phủ (13/08/2026) — https://baotintuc.vn/nhan-thuc-moi-tu-cuoc-khai-quat-khao-co-tai-dia-diem-thanh-na-lu-thanh-ban-phu-post581814.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1593–1677

Đàng Ngoài - Đàng Trong

Nhà Mạc tu bổ và sử dụng thành Na Lữ

Na Lữ, còn viết Nà Lữ, là thành có lịch sử nhiều lớp, được nhà Mạc tu bổ thành căn cứ quan trọng. 1593–1677 là khoảng bối cảnh sử dụng, chưa xác định năm khởi công từng hạng mục.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.1. Mạc
Người trị vì
Các thủ lĩnh Mạc ở Cao Bằng
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự; Hành chính
Địa điểm
Na Lữ; khu vực Hoàng Tung, Hòa An theo địa danh trong nguồn
Nguồn
Báo Cao Bằng, Trấn Cao Bằng xưa – tỉnh Cao Bằng nay, bài 16 (19/09/2019) — https://baocaobang.vn/Tran-Cao-Bang-xua-tinh-Cao-Bang-nay-36071.html TTXVN/Báo Tin tức, Nhận thức mới từ cuộc khai quật thành Nà Lữ, thành Bản Phủ (13/08/2026) — https://baotintuc.vn/nhan-thuc-moi-tu-cuoc-khai-quat-khao-co-tai-dia-diem-thanh-na-lu-thanh-ban-phu-post581814.html
Trạng thái
Đã đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

Dữ liệu từ bảng công khai của Lazi Voyage; được lưu cùng website để tra cứu ổn định.