Du lịch · Ẩm thực · Văn hoá Việt Nam
LaziVoyage
Menu

Dòng chảy lịch sử

Sử Việt qua những dấu mốc

Tra cứu các giai đoạn, nhân vật, sự kiện và nguồn tư liệu về lịch sử Việt Nam.

687 sự kiện · Trang 17 / 35

1789

5.3. Tây Sơn

Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa

Quân Tây Sơn do Quang Trung chỉ huy đánh bại quân Thanh, tiến vào Thăng Long trong dịp Tết Kỷ Dậu. Mốc quyết định là mồng 5 tháng Giêng âm lịch; các trận trong chiến dịch không diễn ra cùng một ngày.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Quang Trung (Nguyễn Huệ)
Niên hiệu
Quang Trung
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Ngọc Hồi - Đống Đa - Thăng Long
Nguồn
B1; S27
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1789–1792

5.3. Tây Sơn

Quang Trung củng cố chính quyền và phục hồi đất nước

Sau chiến thắng năm 1789, triều Quang Trung triển khai khuyến nông, tổ chức lại việc quản lý dân cư và chú trọng học tập, dịch sách. Những chính sách này phục vụ phục hồi sản xuất và củng cố quyền lực sau chiến tranh.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Quang Trung (Nguyễn Huệ)
Niên hiệu
Quang Trung
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị; Cải cách
Địa điểm
Phú Xuân - Bắc Hà
Nguồn
S1; S2; B1
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1789–1790

5.3. Tây Sơn

Tây Sơn tái lập bang giao với nhà Thanh sau chiến tranh

Sau chiến thắng năm 1789, triều Quang Trung tiến hành thương lượng và trao đổi sứ bộ với nhà Thanh. Quan hệ bang giao được khôi phục, tạo điều kiện giảm nguy cơ một cuộc can thiệp quân sự mới.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Quang Trung Nguyễn Huệ
Niên hiệu
Quang Trung
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Ngoại giao
Địa điểm
Phú Xuân - Thăng Long - Trung Quốc
Nguồn
B1
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1791–1792

5.3. Tây Sơn

Lập Sùng Chính viện và tổ chức dịch sách sang chữ Nôm

Năm 1791, Quang Trung giao Nguyễn Thiếp phụ trách Sùng Chính viện tại Nghệ An. Các văn bản còn lưu năm 1792 cho thấy triều đình đôn đốc việc dịch Tiểu học và Tứ thư, rồi tiếp tục yêu cầu dịch kinh sách khác sang quốc âm.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Quang Trung Nguyễn Huệ
Niên hiệu
Quang Trung
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Giáo dục; Văn hóa
Địa điểm
Nghệ An; Phú Xuân
Nguồn
S2; S3
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1792

5.3. Tây Sơn

Hoàng đế Quang Trung qua đời

Quang Trung mất năm 1792 tại Phú Xuân. Triều đình đưa thái tử Nguyễn Quang Toản lên kế vị. Việc xác định nguyên nhân bệnh và những kế hoạch chưa thực hiện cần nguồn riêng.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Quang Trung Nguyễn Huệ
Niên hiệu
Quang Trung
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Phú Xuân
Nguồn
B1; S2
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1792

5.3. Tây Sơn

Nguyễn Quang Toản kế vị Quang Trung

Nguyễn Quang Toản là con của Nguyễn Huệ. Sau khi vua cha mất năm 1792, ông được lập làm vua; niên hiệu Cảnh Thịnh bắt đầu từ năm 1793.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Nguyễn Quang Toản
Niên hiệu
Quang Trung (năm kế vị; Cảnh Thịnh từ 1793)
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Phú Xuân
Nguồn
B1; S4
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1792–1802

5.3. Tây Sơn

Thời vua Nguyễn Quang Toản

Nguyễn Quang Toản là con và người kế vị Nguyễn Huệ. Ông trị vì từ năm 1792, dùng các niên hiệu Cảnh Thịnh và Bảo Hưng. Sau khi mất Phú Xuân năm 1801, triều đình rút ra Bắc; chính quyền Tây Sơn sụp đổ năm 1802.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Nguyễn Quang Toản
Niên hiệu
Cảnh Thịnh (1793–1801); Bảo Hưng (1801–1802)
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị; Hành chính
Địa điểm
Phú Xuân; Thăng Long
Nguồn
S4; B1
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1793

5.3. Tây Sơn

Nguyễn Nhạc qua đời và nhánh Quy Nhơn mất quyền tự chủ

Nguyễn Nhạc là anh của Nguyễn Huệ và bác của Nguyễn Quang Toản. Năm 1793, lực lượng từ Phú Xuân vào cứu Quy Nhơn rồi kiểm soát thành và kho tàng; Nguyễn Nhạc mất trong năm này.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Nguyễn Nhạc / Nguyễn Quang Toản
Niên hiệu
Thái Đức; Cảnh Thịnh
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Quy Nhơn - Phú Xuân
Nguồn
B2
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1797

5.3. Tây Sơn

Nguyễn Ánh tiến đánh Quy Nhơn và Quảng Nam

Nguyễn Ánh đưa quân từ Gia Định ra Quy Nhơn năm 1797. Gặp phòng bị của Tây Sơn, lực lượng của ông chuyển hướng ra Quảng Nam rồi rút về vì thiếu quân nhu.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Ánh; Nguyễn Quang Toản (đối địch)
Niên hiệu
Cảnh Thịnh (phía Tây Sơn); Nguyễn Ánh chưa đặt niên hiệu riêng
Tên nước
Đại Việt (phía Tây Sơn)
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Gia Định; Quy Nhơn; Quảng Nam
Nguồn
B2
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1799

5.3. Tây Sơn

Nguyễn Ánh chiếm Quy Nhơn, đổi tên thành Bình Định

Nguyễn Ánh chiếm thành Quy Nhơn năm 1799, đổi tên thành Bình Định và giao Võ Tánh cùng Ngô Tùng Châu giữ thành.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Ánh; Nguyễn Quang Toản (đối địch)
Niên hiệu
Cảnh Thịnh (phía Tây Sơn); Nguyễn Ánh chưa đặt niên hiệu riêng
Tên nước
Đại Việt (phía Tây Sơn)
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Quy Nhơn, Bình Định
Nguồn
B2; S28
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1801

5.3. Tây Sơn

Nguyễn Ánh chiếm Phú Xuân

Nguyễn Ánh chiếm Phú Xuân năm 1801. Nguyễn Quang Toản rút ra Bắc, sau đó đổi niên hiệu thành Bảo Hưng và tiếp tục chống lại lực lượng Nguyễn Ánh.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Ánh; Nguyễn Quang Toản (đối địch)
Niên hiệu
Cảnh Thịnh (khi Phú Xuân thất thủ); Bảo Hưng (sau đó)
Tên nước
Đại Việt (phía Tây Sơn)
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Phú Xuân (Huế)
Nguồn
B2; S4
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1802–1820

6. Nguyễn

Thời vua Gia Long (Nguyễn Phúc Ánh)

Nguyễn Phúc Ánh là con Nguyễn Phúc Luân, thuộc dòng chúa Nguyễn. Sau cuộc chiến với Tây Sơn, ông lập vương triều Nguyễn, định đô ở Phú Xuân và củng cố bộ máy cai trị. Ông mất đầu năm 1820 dương lịch, con là Nguyễn Phúc Đảm kế vị.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long (Nguyễn Phúc Ánh)
Niên hiệu
Gia Long
Tên nước
Việt Nam (từ 1804; trước đó chưa chốt)
Loại sự kiện
Chính trị; Hành chính
Địa điểm
Phú Xuân
Ngày kết thúc
03/02/1820
Nguồn
S6; S5; B3
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1802

6. Nguyễn

Nguyễn Ánh đặt niên hiệu Gia Long và đánh bại Tây Sơn

Năm 1802, Nguyễn Ánh đặt niên hiệu Gia Long rồi tiến quân ra Bắc, chấm dứt chính quyền Tây Sơn. Phú Xuân trở thành kinh đô của vương triều Nguyễn.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long (Nguyễn Phúc Ánh)
Niên hiệu
Gia Long
Loại sự kiện
Chính trị; Thống nhất
Địa điểm
Phú Xuân - Thăng Long
Nguồn
B2; S6
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1802–1808

6. Nguyễn

Thiết lập Bắc Thành và Gia Định Thành

Sau năm 1802, Gia Long đặt Tổng trấn Bắc Thành để quản lý miền Bắc. Năm 1808, trấn Gia Định được đổi thành Gia Định Thành. Hai tổ chức này quản lý nhiều trấn, không chỉ là hai tòa thành quân sự.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long
Niên hiệu
Gia Long
Tên nước
Việt Nam (từ 1804; trước đó chưa chốt)
Loại sự kiện
Hành chính
Địa điểm
Bắc Thành - Gia Định
Nguồn
B3; S7
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1802

4.2. Champa

Gia Long xác lập lại quyền quản lý bản địa ở Panduranga

Sau chiến thắng của Nguyễn Ánh, bộ máy bản địa Chăm được duy trì và củng cố dưới quyền bảo trợ của Gia Long. Panduranga có tổ chức quản lý riêng nhưng phụ thuộc hoàng đế Nguyễn, không trở lại địa vị quốc gia độc lập.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
4.2. Champa
Vương triều
4.2. Champa
Người trị vì
Po Saong Nyung Ceng, có nhiều cách phiên âm
Niên hiệu
—
Tên nước
Champa
Loại sự kiện
Chính trị; Hành chính
Địa điểm
Panduranga–Thuận Thành
Nguồn
Po Dharma: nghiên cứu thời điểm sáp nhập Champa
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1803–1805

6. Nguyễn

Xây dựng lại thành Thăng Long dưới thời Gia Long

Dưới thời Gia Long, thành Thăng Long được xây dựng lại theo quy hoạch thành lũy mới để phục vụ trung tâm hành chính Bắc Thành. Phú Xuân đã là kinh đô của triều Nguyễn.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long
Niên hiệu
Gia Long
Tên nước
Việt Nam (từ 1804; trước đó chưa chốt)
Loại sự kiện
Kiến trúc; Hành chính
Địa điểm
Thăng Long
Nguồn
S8
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1806

6. Nguyễn

Xây dựng đàn Nam Giao tại Dương Xuân, Huế

Năm 1806, Gia Long cho xây đàn Nam Giao tại Dương Xuân, phía nam kinh thành Huế. Đàn phục vụ nghi lễ tế trời đất của vương triều; lễ tế đầu tiên tại địa điểm này được tổ chức năm 1807.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long
Niên hiệu
Gia Long
Tên nước
Việt Nam
Loại sự kiện
Văn hóa; Tôn giáo; Kiến trúc
Địa điểm
Dương Xuân, Huế
Nguồn
S9; S10
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1809

6. Nguyễn

Xây dựng thành Quảng Trị dưới thời Gia Long

Mốc khởi dựng thành Quảng Trị thường được ghi là năm 1809, dưới thời Gia Long; việc xây dựng bằng gạch được ghi nhận dưới thời Minh Mạng. Cần phân biệt các giai đoạn xây dựng với chiến sự tại di tích năm 1972.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long
Niên hiệu
Gia Long
Tên nước
Việt Nam
Loại sự kiện
Kiến trúc; Hành chính; Quân sự
Địa điểm
Thạch Hãn, Quảng Trị
Nguồn
S13
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1815

6. Nguyễn

Ban hành Hoàng Việt luật lệ

Bộ Hoàng Việt luật lệ được ban hành năm 1815 dưới triều Gia Long, gồm 22 quyển và 398 điều. Bộ luật được biên soạn có tham khảo pháp luật triều Thanh và dùng trong hoạt động cai trị của nhà Nguyễn.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long
Niên hiệu
Gia Long
Tên nước
Việt Nam
Loại sự kiện
Pháp luật
Địa điểm
Huế
Nguồn
B3; S25
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

1816

6. Nguyễn

Gia Long sai thủy quân khảo sát Hoàng Sa

Năm 1816, triều Gia Long điều thủy quân tham gia khảo sát Hoàng Sa. Đây là một hoạt động nhà nước được ghi nhận trong hệ thống tư liệu triều Nguyễn.

Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long
Niên hiệu
Gia Long
Tên nước
Việt Nam
Loại sự kiện
Lãnh thổ; Hàng hải
Địa điểm
Hoàng Sa
Nguồn
S11
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn

Dữ liệu từ bảng công khai của Lazi Voyage; được lưu cùng website để tra cứu ổn định.