Tra cứu các giai đoạn, nhân vật, sự kiện và nguồn tư liệu về lịch sử Việt Nam.
687 sự kiện · Trang 15 / 35
1730–1740
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Khủng hoảng và phong trào khởi nghĩa nông dân lan rộng ở Đàng Ngoài
Nhiều cuộc nổi dậy chống chính quyền Lê-Trịnh bùng nổ do khủng hoảng kinh tế, thuế khóa và chính trị. Đây là tiền đề quan trọng dẫn đến các cuộc khởi nghĩa quy mô lớn giữa thế kỷ XVIII.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Dụ Tông / Lê Hiển Tông / Trịnh Giang / Trịnh Doanh
Niên hiệu
—
Loại sự kiện
Xã hội / Quân sự
Địa điểm
Bắc Bộ
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1733–1735
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời vua Lê Thuần Tông
Con trưởng của Lê Dụ Tông; anh của Lê Duy Phường (Hôn Đức Công); Hoàng tử; được Trịnh Giang lập làm vua sau khi phế Duy Phường
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Thuần Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1735–1740
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời vua Lê Ý Tông
Con thứ của Lê Dụ Tông; em của Thuần Tông; Hoàng tử; được Trịnh Doanh đưa lên thay Thuần Tông năm 1735
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Ý Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1738–1770
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Khởi nghĩa Lê Duy Mật
Lê Duy Mật lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa kéo dài hơn 30 năm chống chính quyền Lê-Trịnh. Đây là một trong những cuộc nổi dậy lớn và kéo dài nhất ở Đàng Ngoài thế kỷ XVIII.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Hiển Tông / Trịnh Doanh / Trịnh Sâm
Niên hiệu
Cảnh Hưng
Loại sự kiện
Khởi nghĩa
Địa điểm
Thanh Hóa - Nghệ An - Hưng Hóa
Nguồn
Đại Việt sử ký toàn thư; các nghiên cứu lịch sử
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1738–1765
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Nguyễn Phúc Khoát
Con của Nguyễn Phúc Chú
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Khoát
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Nguồn
Các triều đại phong kiến Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1739–1769
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Khởi nghĩa Hoàng Công Chất
Hoàng Công Chất tham gia phong trào chống Lê-Trịnh, sau đó xây dựng căn cứ ở vùng Tây Bắc. Nghĩa quân kiểm soát khu vực Mường Thanh và chống lại quân triều đình trong nhiều năm.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Hiển Tông / Trịnh Doanh / Trịnh Sâm
Niên hiệu
Cảnh Hưng
Loại sự kiện
Khởi nghĩa
Địa điểm
Sơn Nam - Hưng Hóa - Tây Bắc
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1740–1786
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời vua Lê Hiển Tông
Con trưởng của Lê Thuần Tông; cháu nội Lê Dụ Tông; Hoàng tử; được Trịnh Doanh chọn lập làm vua khi Ý Tông nhường ngôi
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Lê Trung Hưng
Người trị vì
Lê Hiển Tông
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1740–1767
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Trịnh Doanh
Em trai Trịnh Giang, đều là con Trịnh Cương
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Trịnh Doanh
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1740–1751
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Cầu
Nguyễn Hữu Cầu, còn gọi Quận He, lãnh đạo một trong những cuộc khởi nghĩa lớn nhất thế kỷ XVIII ở Đàng Ngoài. Nghĩa quân hoạt động rộng ở vùng đồng bằng Bắc Bộ và nhiều lần gây khó khăn cho quân Lê-Trịnh.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Hiển Tông / Trịnh Doanh
Niên hiệu
Cảnh Hưng
Loại sự kiện
Khởi nghĩa
Địa điểm
Hải Dương - Hải Phòng - Kinh Bắc - Sơn Nam
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; sử liệu Lê-Trịnh
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1740–1741
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Hoàng Công Chất và các lực lượng nổi dậy ở Sơn Nam
Hoàng Công Chất cùng các lực lượng của Nguyễn Cừ, Nguyễn Tuyển hoạt động mạnh ở Sơn Nam. Sau khi các thủ lĩnh khác thất bại, Hoàng Công Chất tiếp tục chiến đấu và chuyển căn cứ về phía Tây Bắc.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Hiển Tông / Trịnh Doanh
Niên hiệu
Cảnh Hưng
Loại sự kiện
Khởi nghĩa
Địa điểm
Sơn Nam
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1741–1751
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nguyễn Hữu Cầu mở rộng vùng hoạt động
Nghĩa quân Nguyễn Hữu Cầu phát triển mạnh, kiểm soát và hoạt động trên nhiều vùng đồng bằng, trở thành mối đe dọa lớn đối với chính quyền Lê-Trịnh.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Lê Hiển Tông / Trịnh Doanh
Niên hiệu
Cảnh Hưng
Loại sự kiện
Khởi nghĩa
Địa điểm
Hải Dương - Kinh Bắc - Sơn Nam
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1750–1758
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Đàng Trong tiếp tục mở rộng quyền kiểm soát ở Tây Nam Bộ
Qua các quan hệ với Chân Lạp và quá trình khai phá, chính quyền Nguyễn mở rộng quyền kiểm soát ở nhiều vùng đồng bằng sông Cửu Long. Mốc 1758 thường được xem là một mốc quan trọng của quá trình này.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Khoát
Niên hiệu
Cảnh Hưng
Loại sự kiện
Lãnh thổ / Ngoại giao
Địa điểm
Hà Tiên - Châu Đốc - An Giang - Trà Vinh - Vĩnh Long
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1765–1767
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nguyễn Phúc Thuần lên ngôi, Trương Phúc Loan thao túng triều chính
Nguyễn Phúc Thuần lên ngôi khi còn nhỏ. Quyền lực thực tế ngày càng tập trung vào Trương Phúc Loan, trong bối cảnh chính quyền Đàng Trong khủng hoảng.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Thuần
Niên hiệu
Cảnh Hưng
Loại sự kiện
Chính trị
Địa điểm
Phú Xuân
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1765–1777
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Nguyễn Phúc Thuần
Con thứ 16 của Nguyễn Phúc Khoát
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Nguyễn
Người trị vì
Nguyễn Phúc Thuần
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Nguồn
Các triều đại phong kiến Việt Nam
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1765–1820
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Nguyễn Du
Nguyễn Du, tên chữ Tố Như, hiệu Thanh Hiên, sinh năm 1765 tại Thăng Long trong gia đình đại quý tộc Nguyễn Tiên Điền; cha là Nguyễn Nghiễm, từng giữ chức tể tướng dưới triều Lê–Trịnh. Cuộc đời ông trải qua sự sụp đổ của Lê–Trịnh, thời Tây Sơn và sự thành lập nhà Nguyễn. Năm 1802, sau khi Gia Long thống nhất đất nước, Nguyễn Du ra làm quan, lần lượt giữ nhiều chức vụ ở Bắc Hà, Quảng Bình và triều đình; năm 1813–1814 làm Chánh sứ sang nhà Thanh. Di sản của ông gồm các tập thơ chữ Hán như Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục và đặc biệt là Đoạn trường tân thanh – Truyện Kiều, tác phẩm chữ Nôm có ảnh hưởng sâu rộng nhất của văn học Việt Nam. Năm 1820 ông được Minh Mạng dự định cử đi sứ lần nữa nhưng mắc bệnh dịch và mất tại Huế ngày 16/09/1820. Country_Name = Đại Nam ở đây là chuẩn hóa theo controlled vocabulary của database; về sử học, quốc hiệu dưới Gia Long lúc Nguyễn Du làm quan là Việt Nam, còn tên Đại Nam chỉ được Minh Mạng dùng chính thức từ 1839.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Gia Long; Minh Mạng
Tên nước
Đại Nam (giá trị chuẩn hóa; xem chú thích Description)
Loại sự kiện
Văn hóa; Giáo dục; Ngoại giao; Chính trị
Địa điểm
Thăng Long; Tiên Điền; Huế; Quảng Bình; Trung Quốc
Ngày kết thúc
16/09/1820
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; Đại Nam chính biên liệt truyện; nghiên cứu Nguyễn Du. (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1767–1782
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Thời chúa Trịnh Sâm
Con trưởng của Trịnh Doanh
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
Đàng Ngoài - Đàng Trong
Vương triều
5.2. Chúa Trịnh
Người trị vì
Trịnh Sâm
Tên nước
Đại Việt
Loại sự kiện
Quản lý nhà nước
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1771
5.3. Tây Sơn
Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ
Ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ phát động khởi nghĩa tại vùng Tây Sơn. Phong trào nhanh chóng phát triển từ một cuộc nổi dậy địa phương thành lực lượng quân sự lớn ở Đàng Trong.
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1771–1802
4.2. Champa
Panduranga bị cuốn vào chiến tranh Tây Sơn–Nguyễn
Chiến tranh làm thay đổi quyền kiểm soát và chia rẽ giới cầm quyền Chăm. Khoảng 1771–1802 là khung giai đoạn nghiên cứu, không phải niên đại trị vì của một vua hoặc khẳng định giao tranh liên tục tại Panduranga trong toàn bộ thời gian này.
Thông tin & nguồn
Vương triều
4.2. Champa
Người trị vì
Nhiều thủ lĩnh và phiên vương Chăm
Niên hiệu
—
Tên nước
Champa
Loại sự kiện
Quân sự; Chính trị
Địa điểm
Panduranga–Bình Thuận
Nguồn
Đổng Thành Danh: Panduranga–Thuận Thành thời kỳ thoái trào
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1772–1822
6. Nguyễn
Hồ Xuân Hương
Hồ Xuân Hương là một trong những nữ tác gia chữ Nôm quan trọng nhất của Việt Nam, thường được hậu thế tôn là “Bà chúa thơ Nôm”. Các mốc 1772–1822 được sử dụng rộng rãi và được ghi trên bia tưởng niệm tại Quỳnh Đôi, Nghệ An, nhưng thân thế, quê quán trực tiếp, quan hệ gia đình, hôn nhân và cả niên đại đời bà vẫn là lĩnh vực còn nhiều tranh luận học thuật; vì vậy không nên coi các ngày cụ thể là đã được xác định tuyệt đối. Thơ gắn với tên Hồ Xuân Hương nổi bật bởi ngôn ngữ Nôm giàu tính đa nghĩa, tiếng nói về thân phận phụ nữ, đời sống thế tục và sự châm biếm các quy phạm xã hội. Tập Lưu Hương ký, cùng các văn bản Xuân Hương thi tập, Xuân Hương di cảo và nhiều bài thơ truyền tụng là cơ sở chính cho nghiên cứu tác phẩm, nhưng vấn đề xác định tác quyền của từng bài vẫn cần khảo chứng văn bản. Viện Nghiên cứu Hán Nôm xếp bà trong hệ thống nữ tác gia Hán Nôm quan trọng.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
6. Nguyễn
Vương triều
6. Nguyễn
Người trị vì
Cảnh Thịnh; Gia Long; Minh Mạng
Tên nước
Đại Nam (chuẩn hóa; niên đại thực tế trải qua Tây Sơn–đầu Nguyễn)
Loại sự kiện
Văn hóa
Địa điểm
Nghệ An; Thăng Long/Hồ Tây và các địa điểm gắn với hành trạng còn tranh luận
Nguồn
Viện Nghiên cứu Hán Nôm; Bảo tàng Lịch sử Quốc gia; chuyên khảo Các nữ tác gia Hán Nôm Việt Nam. (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
1773
5.3. Tây Sơn
Tây Sơn chiếm thành Quy Nhơn
Nghĩa quân Tây Sơn chiếm phủ thành Quy Nhơn, tạo căn cứ lớn ở vùng duyên hải và đánh dấu bước chuyển từ khởi nghĩa địa phương sang một lực lượng quân sự quy mô lớn.
Thông tin & nguồn
Giai đoạn
5.3. Tây Sơn
Vương triều
5.3. Tây Sơn
Người trị vì
Nguyễn Nhạc
Niên hiệu
Cảnh Hưng
Loại sự kiện
Quân sự
Địa điểm
Quy Nhơn, Bình Định
Nguồn
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Trạng thái
Chưa đánh dấu kiểm chứng trong dữ liệu nguồn
Dữ liệu từ bảng công khai của Lazi Voyage; được lưu cùng website để tra cứu ổn định.
